VI
Nhà khoa họcLớp 11–12⏱ 20 phút

Giao thoa sóng

Tạo sóng từ hai nguồn và tìm chỗ sóng cộng lại, chỗ sóng triệt tiêu nhau, nhờ hiệu đường đi.

Chuẩn: HS-PS4-1

1Tò mò

Tai nghe chống ồn phát thêm âm thanh, vậy mà căn phòng lại yên tĩnh hơn. Sao thêm âm thanh lại làm bớt tiếng ồn?

2Khám phá

Bể tạo sóng

Hoạt động này cần màn hình lớn hơn

Hãy xoay ngang điện thoại, hoặc mở bài học trên máy tính bảng hay máy tính. Phần giải thích và câu hỏi bên dưới vẫn dùng được ở đây.

S₁S₂d₁ = 18 cmd₂ = 19,1 cmd₁ − d₂ = −1 cm = −0,51 λĐỉnh gặp hõm: nước đứng yêndao động tại điểm dòSillyChili
Thử xem
  • Tắt nguồn thứ hai, rồi bật lại. Hình ảnh mới nào xuất hiện?
  • Kéo điểm dò tới chỗ nước lặng. Ở đó d₁ − d₂ bằng bao nhiêu bước sóng?
  • Giờ tìm chỗ nước dao động mạnh. Ở đó d₁ − d₂ bằng bao nhiêu?
  • Bật Hiện các đường đứng yên. Chúng thay đổi thế nào khi bạn đưa hai nguồn ra xa nhau? Khi tăng λ?

3Giải thích

+=SillyChili
Bước 1 / 5

Sóng cộng lại

Khi hai sóng gặp nhau, độ cao mặt nước bằng tổng của hai sóng. Đỉnh cộng đỉnh tạo đỉnh cao gấp đôi. Đây là giao thoa tăng cường.

Giao thoad1−d2=m λcộng lạid1−d2=(m+12)λtriệt tieˆu\begin{aligned} d_1 - d_2 &= m\,\lambda &&\text{cộng lại} \\ d_1 - d_2 &= \left(m + \tfrac12\right)\lambda &&\text{triệt tiêu} \end{aligned}

Khi các sóng chồng lên nhau, độ cao của chúng cộng lại. Cộng lại hay triệt tiêu tùy vào hiệu đường đi tính theo bước sóng.

4Luyện tập

Câu 1 / 5

Một đỉnh cao 3 cm gặp một đỉnh khác cao 3 cm. Mặt nước ở đó cao bao nhiêu?

cm

5Tóm tắt

  • Nơi các sóng chồng lên nhau, độ cao của chúng cộng lại.
  • Đỉnh + đỉnh → sóng lớn hơn (tăng cường); đỉnh + hõm → triệt tiêu (triệt tiêu).
  • Hiệu đường đi mλ → cộng lại; (m + ½)λ → triệt tiêu.
  • Hai nguồn tạo ra các đường dao động mạnh và đường đứng yên.