Số trung bình, trung vị và mốt
Dựng biểu đồ chấm, tìm cột cao nhất, giá trị ở giữa và điểm cân bằng, rồi xem giá trị bất thường kéo cái nào đi.
Chuẩn: 6.SP.A.36.SP.B.5
1Tò mò
Năm bạn đọc được 2, 3, 3, 5 và 12 cuốn sách trong mùa hè. Số sách “điển hình” của nhóm này là bao nhiêu? Có tới ba câu trả lời khác nhau, và mỗi câu cho ta biết một điều khác nhau.
2Khám phá
Hoạt động này cần màn hình lớn hơn
Hãy xoay ngang điện thoại, hoặc mở bài học trên máy tính bảng hay máy tính. Phần giải thích và câu hỏi bên dưới vẫn dùng được ở đây.
- Thêm vài chấm. Cột cao nhất ở đâu? Đó chính là mốt.
- Quan sát đường trung vị màu tím. Nó có luôn rơi đúng vào một chấm không?
- Thêm một chấm ở thật xa, tại 10. Cái nào dịch chuyển nhiều hơn: số trung bình (điểm tựa đỏ) hay trung vị?
- Bạn có tạo được bộ chấm mà số trung bình, trung vị và mốt đều bằng nhau không?
3Giải thích
Một bộ dữ liệu
Bảy bạn cho biết số thú cưng của mình: 2, 3, 3, 3, 4, 5 và 6. Biểu đồ chấm đặt một chấm trên mỗi câu trả lời, nên ta nhìn thấy cả bộ dữ liệu cùng lúc.
Mốt: giá trị hay gặp nhất. Trung vị: giá trị ở giữa khi xếp theo thứ tự. Số trung bình: tổng chia đều, tổng : số giá trị. Đó là điểm cân bằng của dữ liệu.
4Luyện tập
Mốt của 2, 3, 3, 5, 7 là bao nhiêu?
5Tóm tắt
- Mốt: giá trị hay gặp nhất (cột cao nhất).
- Trung vị: giá trị ở giữa khi xếp thứ tự.
- Số trung bình: tổng : số giá trị, phần chia đều và là điểm cân bằng.
- Giá trị bất thường kéo số trung bình đi nhiều nhưng hầu như không ảnh hưởng trung vị.