Nhiệt và nhiệt độ
Cho khối nóng chạm khối lạnh và xem nhiệt truyền từ các hạt rung nhanh sang hạt rung chậm cho đến khi bằng nhau.
Chuẩn: MS-PS1-4MS-PS3-3
1Tò mò
Để cốc ca cao nóng trên bàn thì nó nguội dần. Để cốc nước ép lạnh thì nó ấm lên. Cả hai cuối cùng đều bằng nhiệt độ phòng. Thứ gì thật sự đang di chuyển, và vì sao nó luôn đi theo cùng một chiều?
2Khám phá
Hoạt động này cần màn hình lớn hơn
Hãy xoay ngang điện thoại, hoặc mở bài học trên máy tính bảng hay máy tính. Phần giải thích và câu hỏi bên dưới vẫn dùng được ở đây.
- Làm khối trái nóng và khối phải lạnh. Quan sát các hạt. Chúng chuyển động khác nhau thế nào?
- Bấm Cho chúng chạm nhau. Mũi tên nhiệt chỉ hướng nào? Khi nào nó dừng?
- Chọn khối trái Lớn rồi thử lại. Nhiệt độ cuối có còn ở chính giữa không?
- Bật Chèn xốp vào giữa. Đồ thị thay đổi thế nào?
3Giải thích
Nhiệt độ là sự rung động
Mọi vật được tạo nên từ các hạt luôn rung động. Trong vật nóng, chúng rung nhanh; trong vật lạnh, chúng rung chậm. Nhiệt độ cho biết trung bình các hạt chuyển động nhanh đến đâu.
Nhiệt độ là mức độ rung nhanh của các hạt. Nhiệt là năng lượng truyền từ vật nóng hơn sang vật lạnh hơn, cho đến khi hai vật cùng nhiệt độ. Vật lớn chứa nhiều nhiệt hơn; vật cách nhiệt làm nhiệt truyền chậm, vật dẫn nhiệt cho nhiệt đi qua dễ dàng.
4Luyện tập
Nhiệt tự truyền theo chiều nào?
5Tóm tắt
- Nhiệt độ cho biết các hạt rung nhanh đến đâu.
- Nhiệt truyền từ nóng sang lạnh cho đến khi nhiệt độ bằng nhau (cân bằng nhiệt).
- Ở cùng nhiệt độ, vật lớn chứa nhiều năng lượng nhiệt hơn vật nhỏ.
- Vật dẫn nhiệt (kim loại) truyền nhiệt nhanh; vật cách nhiệt (gỗ, xốp, len) làm nhiệt truyền chậm.