Khối lượng riêng: vì sao vật nổi
Ghép khối bần, gỗ, nước đá, gạch và sắt, lấy khối lượng chia thể tích, và xem vì sao vật nhẹ hơn chất lỏng thì nổi.
Chuẩn: 5-PS1-3MS-PS1-2
1Tò mò
Một khối bần và một khối sắt to bằng nhau, vậy mà một khối nhẹ như lông, khối kia nặng như đá. Một khối nổi, một khối chìm. Con số nào phân biệt được chúng, và vì sao khúc gỗ khổng lồ nổi còn chiếc đinh bé xíu lại chìm?
2Khám phá
Hoạt động này cần màn hình lớn hơn
Hãy xoay ngang điện thoại, hoặc mở bài học trên máy tính bảng hay máy tính. Phần giải thích và câu hỏi bên dưới vẫn dùng được ở đây.
- Chọn Gỗ rồi thay đổi số khối lập phương. Khối lượng thay đổi, nhưng ρ có đổi không? Khối gỗ có còn nổi không?
- Thử mọi chất liệu trong Nước. Chất nào nổi? So sánh ρ của mỗi chất với ρ của nước.
- Tìm một chất liệu nổi trong nước nhưng chìm trong Dầu.
- Trên đồ thị, chấm của các vật nổi nằm ở đâu? Còn các vật chìm thì sao?
3Giải thích
Cùng kích thước, khác khối lượng
Khối bần và khối sắt chiếm cùng một chỗ, nhưng khối sắt có khối lượng gấp khoảng 30 lần. Các hạt của nó nặng hơn và xếp sít nhau hơn.
Khối lượng riêng = khối lượng : thể tích, đo bằng g/cm³. Nó phụ thuộc vào chất liệu, không phụ thuộc mẩu vật to hay nhỏ. Vật nổi trong chất lỏng có khối lượng riêng lớn hơn nó, và chìm trong chất lỏng có khối lượng riêng nhỏ hơn.
4Luyện tập
Một khối có khối lượng 12 g và thể tích 4 cm³. Khối lượng riêng của nó là bao nhiêu?
5Tóm tắt
- Khối lượng riêng = khối lượng : thể tích: khối lượng được xếp chặt đến đâu trong không gian.
- Mọi mẩu của cùng một chất liệu có cùng khối lượng riêng, dù to hay nhỏ.
- Khối lượng riêng nhỏ hơn chất lỏng → nổi; lớn hơn → chìm.
- Các chất lỏng có khối lượng riêng khác nhau xếp thành lớp, chất nhẹ nhất ở trên cùng.